|
Ardından Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü’ne gitti ve 1956 ile 1958 yılları arasında Moskova’da eğitimine devam etti. Edebiyat hayatına Moskova’da atılan Aytmatov, bu yıllarda Pravda gazetesinde çalıştı. Ardından, yazdığı eserleriyle üne kavuştu. İlk eseri Cemile’yi 1958'de çıkaran Aytmatov, 1963 yılında, "İlk Öğretmen, Deve Gözü, Cemile ve Selvi Boylum Al Yazmalım” adlı hikâyelerinden oluşan "Steplerden ve Dağlardan Hikâyeler" adlı kitabıyla Lenin Edebiyat Ödülü'nü kazandı. 1968'de "Büyük Sovyet Edebiyat Ödülü'nü aldı ve Kırgızistan'ın millî yazarı seçildi. Aytmatov, Orta Asya Türk soylu halkların efsanelerinde, destanlarında, masallarında ve türkülerinde dile getirilmiş birikimleri, etkileyici bir dille bugünün okuyucularına ulaştırmış, milletinin evlatlarına bu zenginliği yeniden hatırlatmış; eserleriyle hem Türk soylu halkların kültürel miraslarının zenginliğine katkıda bulunmuş hem de eserlerinin çevrildiği dillerin okuyucularının bu mirasa tanıklık etmelerini sağlamıştır. Eserlerini, Kırgızca ve Rusça olarak kaleme alan Aytmatov, kahramanlıklarının yanında halkının içine düştüğü zor durumları çelişkileri, yaşadığı acıları da anlatmış; problemlerin çözümlerine dair ipuçlarını vermiştir. Eserlerinde kendi ifadesi ile 'tipik insan'ı ortaya koymaya çalışmış; geçmişi bilmek ve tarihi mirasa sahip olmakla her türlü meselenin üstesinden gelinebileceğini göstermiştir. Dünya edebiyat literatüründe sıkça kullanılan ''Mankurt'' veya ''Mankurtizm'' kavramının isim babası da Cengiz Aytmatov'dur... Aytmatov, insanın kendi özüne yabancılaşması neticesinde şahsiyetini ve kültürel hafızasını kaybetmesini, zihni yönden köleleşmesini, eserlerinde ''Mankurtizm'' kavramıyla çarpıcı bir şekilde izah eder. ''Beyaz Gemi'', ''Gün Olur Asra Bedel'', ''Cengiz Han'a Küsen Bulut'', ''Dişi Kurdun Rüyaları'' gibi romanlarında Aytmatov, ''Mankurtizme'' sıkça yer verdi. Eserleri Türkçenin yanı sıra 157 dile tercüme edilerek milyonlarca baskıya ulaşan Aytmatov, 1958'de Kırgız Yazarlar Birliği Prezidyumu üyeliğine, 1962'de de Kırgız Sinematografi İşçileri Birliği birinci sekreterliğine getirildi. 1966'da SSCB Yüksek Sovyet'i üyeliğine seçildikten sonra, 1967'de SSCB Yazarlar Birliği Yürütme Kurulu üyesi olan ünlü yazar, 1968'de Sovyet Devlet Edebiyat Ödülü'nü aldı. Son yıllarda politikaya da atılan Aytmatov, Kırgızistan Meclisi'nde Talas Bölgesi Milletvekilliğinin yanı sıra Kırgızistan'ın Benelux Devletleri büyükelçiliğini de yaptı. Uluslararası Cengiz Aytmatov Vakfı Onur Başkanlığı'nın yanı sıra Aytmatov, uluslararası diyalog çalışmalarıyla da tanınmaktadır. 2003'te doğumunun 75. yıl dönümü devlet töreniyle kutlanan Aytmatov, o yıl, dönemin Cumhurbaşkanı Askar Akayev tarafından "Altın Madalya" ile ödüllendirilmiştir. 20. yüzyılın en büyük romancılarından biri olarak ifade edilen Kırgız yazara 2006’da Elazığ’da “ Türk Dünyası Hizmet Ödülü” ile Fırat Üniversitesi tarafından ''Fahri Doktora'' unvanı verilmiş, Türk Edebiyatı Vakfı’nca da “Türk Dünyası’nın Yaşayan En Büyük Yazarı” beratı sunulmuştu. Cengiz Aytmatov, “Gün Olur Asra Bedel” romanının film çekimleri için gittiği Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da 16 Mayıs'ta rahatsızlanmış, böbrek yetmezliği teşhisiyle tedavi için Almanya'ya getirilmişti. Bütün müdahalelere rağmen kurtarılamayan yazarımız Aytmatov, 10 Haziran 2008 tarihinde Almanya'da vefat etti. 14 Haziran Cumartesi günü resmî törenle Bişkek yakınlarındaki Ata-Beyit Anıt Mezarlığı'nda defnedildi. Ata-Beyit Anıt Mezarlığı, 1938 yılında Stalin döneminde ülkenin önde gelen aydınlarının kurşuna dizildiği yerdir. 1990'da ortaya çıkarılan toplu mezarlıktaki aydınlar arasında, Aytmatov'un babası Törekul Aytmatov da bulunuyor. Kırgızistan hükûmeti bağımsızlıktan sonra Ata-Beyit'teki katliam kurbanları için anıt yaptırdı. Aytmatov, katliam kurbanlarından sonra, Atabeyit'te defnedilen ilk kişi oldu.
TÜRK DÜNYASININ BÜYÜK KAYBI Türk edebiyatının en büyük isimlerinden Cengiz Aytmatov, artık ölümsüzlük yurdunda… O, ölümsüzler katına yükselmeyi çoktan hak etmiş bir bilge insandı; toprağından ve kültüründen aldıklarını cömertçe bütün insanlığa vermesini bildi. Her kitabı bunun canlı birer şahididir.
Yazdığı eserlerin yüzlerce dile çevrildiğini gördü, yüz binlerce insan tarafından okunmanın hazzını yaşadı ve mesajını bütün dünyaya ulaştırdı. Eserleri arasından nicesini film olarak seyrettik; sinemanın diliyle de çok güzeldi anlattıkları ve milyonların hayranlığını bu yolla da kazandı. Ona Nobel Edebiyat Ödülü’nü vermediler! Vermeyişlerinin sebebi tahmin edilebilir… Biz buna hiç üzülmedik; çünkü bu ödülün hangi siyasi mülahazalarla verildiğini çok iyi biliyoruz. Cengiz Aytmatov’a elbette verilmezdi; ödülcülerin ölçülerinin dışında kalıyordu… İyi ki dışında kalıyordu; bizler onu bu “dışında kalma” hâliyle daha çok sevdik. Gönlümüzde en yüksek payeleri, en büyük ödülleri ona verdik.
Bir yazar olarak, bir edebiyatçı olarak o bahtiyar bir insandı ve bu fani âlemden bahtiyar olarak ayrıldı… Söyleyeceklerini söyledi, yazacaklarını yazdı… Şimdi söylediklerine kulak verme, yazdıklarını tekrar okuma zamanıdır… Kitaplarının yayıncısı olmaktan büyük şeref duyduğumuz Aytmatov’un fani bedeni aramızdan ayrılmış olsa da, o bundan böyle eserleriyle yaşamaya devam edecektir… Bütün Türk dünyasının, edebiyat âleminin ve okurlarımızın başı sağ olsun. Elips Kitap CENGİZ AYTMATOV'UN FOTOĞRAF ALBÜMÜ İÇİN TIKLAYIN... ELİPS'TEKİ KİTAPLARI: |
|
[ANA SAYFA] [ELİPS KİTAP] [SEDEF HOBİ] [İNSAN KAYNAKLARI] [İLETİŞİM]
© 2008 Elips Kitap
Karısı tarafından aldatılan ve bu yüzden kadınların sadakatsizliğine inanan Hükümdar Şehriyar, daha sonra evlendiği tüm kadınları öldürtmeye başlar: Kendince bir intikam yolu bulmuştur. Vezirin güzel ve akıllı kızı Şehrazat, bu duruma son verecek bir çare bulur ve hem kendisini hem de ülkesindeki genç kızları kurtarmak için Şehriyar'la evlenir. Ve macera böylece başlar... Öyle bir mizansen oluşturur ki Şehrazat, tan yeri ağarırken masalın en heyecanlı yerine gelinmiş olur ve masalın sonunu merak eden Şehriyar, ertesi geceyi beklemeye mecbur olur. Bir süre sonra masal masal içine geçer, heyecan, merak dozu arttıkça artar ve Hükümdar Şehriyar bir türlü karısını öldürtemez...